Opis
San Giovanni degli Eremiti to normański kościół w Palermo, który wygląda, jakby przeniesiono go z jakiegoś miasta Wschodu: sześciany z tufu zwieńczone czerwonymi kopułami, krużganek z ogrodem i niezwykły jak na centrum spokój. To zabytek narodowy, a od 2015 roku część szlaku arabsko-normańskiego UNESCO.
Z zewnątrz uderzają czerwone kopuły. To nie jest dawny kolor: wybrał go w XIX wieku architekt Giuseppe Patricolo, który tak zinterpretował ślady ciemnoczerwonego tynku. Około 1880 roku usunął też nawarstwienia wieków i spróbował przywrócić kościołowi pierwotny wygląd.
Rzut ma kształt krzyża komissa, czyli litery T, i jest podzielony na kwadratowe przęsła, a na każdym spoczywa półkula. Po bokach prezbiterium dwa kwadratowe człony mają własne kopuły, a lewy służy za dzwonnicę.
Wewnątrz wszystko jest nagie i skupione. Ściany z ciosów tufowych, odsłoniętych, bez dekoracji. Pięć kwadratowych przęseł przykrywają małe kopuły połączone ze ścianami niszami, a absydy półkoliste są trzy.
Zestawienie kwadratu, ziemi, z kołem, niebem, to symbol bliski zarówno kulturze bizantyjskiej, jak islamskiej, fatymidzkiej.
Najpiękniejszy jest krużganek, najlepiej zachowana część pierwotnego klasztoru, zanurzona w bujnym ogrodzie. Podwójne kolumienki z głowicami z liści akantu podtrzymują lekkie, smukłe ostrołuki o podwójnym archiwolcie. W krużganku jest też arabska cysterna.
Na dziedziniec wychodzi oratorium św. Merkurego, siedziba bractwa religijnego założonego w 1572 roku.
W nazwie kryje się drobne nieporozumienie. Obok klasztoru stał kościół poświęcony św. Merkuremu, po grecku Hermesowi. Mnisi wiedli życie pustelników, po sycylijsku „romiti”, i między Hermesem a pustelnikami pojawiła się gra słów: klasztor stał się San Giovanni degli Eremiti, czyli Jana Pustelników.
Tradycja wiąże jego początki ze św. Grzegorzem Wielkim i jego matką Sylwią, w roku 581. W 842 roku zniszczyli go Saraceni. W 1132 roku król Roger II odbudował go, powierzył Wilhelmowi z Vercelli, założycielowi zakonu Montevergine, i nadał mu tytuł „Królewski”.
Koniecznie zobacz
• Krużganek.
• Czerwone kopuły.
• Arabską cysternę.
Czy wiesz, że…?
• Według tradycji to tu habit przyjął Agaton, późniejszy papież.
• Od klasztoru zależały inne klasztory, założone przez opata Giovanniego Nusco w latach 1157–1163.
• W kościele udokumentowano piętnastowieczny obraz św. Jana Ewangelisty, dzieło Tommasa De Vigilii.
• Klasztor był pierwszą siedzibą opacką Kongregacji Benedyktyńskiej na Sycylii.
Z zewnątrz uderzają czerwone kopuły. To nie jest dawny kolor: wybrał go w XIX wieku architekt Giuseppe Patricolo, który tak zinterpretował ślady ciemnoczerwonego tynku. Około 1880 roku usunął też nawarstwienia wieków i spróbował przywrócić kościołowi pierwotny wygląd.
Rzut ma kształt krzyża komissa, czyli litery T, i jest podzielony na kwadratowe przęsła, a na każdym spoczywa półkula. Po bokach prezbiterium dwa kwadratowe człony mają własne kopuły, a lewy służy za dzwonnicę.
Wewnątrz wszystko jest nagie i skupione. Ściany z ciosów tufowych, odsłoniętych, bez dekoracji. Pięć kwadratowych przęseł przykrywają małe kopuły połączone ze ścianami niszami, a absydy półkoliste są trzy.
Zestawienie kwadratu, ziemi, z kołem, niebem, to symbol bliski zarówno kulturze bizantyjskiej, jak islamskiej, fatymidzkiej.
Najpiękniejszy jest krużganek, najlepiej zachowana część pierwotnego klasztoru, zanurzona w bujnym ogrodzie. Podwójne kolumienki z głowicami z liści akantu podtrzymują lekkie, smukłe ostrołuki o podwójnym archiwolcie. W krużganku jest też arabska cysterna.
Na dziedziniec wychodzi oratorium św. Merkurego, siedziba bractwa religijnego założonego w 1572 roku.
W nazwie kryje się drobne nieporozumienie. Obok klasztoru stał kościół poświęcony św. Merkuremu, po grecku Hermesowi. Mnisi wiedli życie pustelników, po sycylijsku „romiti”, i między Hermesem a pustelnikami pojawiła się gra słów: klasztor stał się San Giovanni degli Eremiti, czyli Jana Pustelników.
Tradycja wiąże jego początki ze św. Grzegorzem Wielkim i jego matką Sylwią, w roku 581. W 842 roku zniszczyli go Saraceni. W 1132 roku król Roger II odbudował go, powierzył Wilhelmowi z Vercelli, założycielowi zakonu Montevergine, i nadał mu tytuł „Królewski”.
Koniecznie zobacz
• Krużganek.
• Czerwone kopuły.
• Arabską cysternę.
Czy wiesz, że…?
• Według tradycji to tu habit przyjął Agaton, późniejszy papież.
• Od klasztoru zależały inne klasztory, założone przez opata Giovanniego Nusco w latach 1157–1163.
• W kościele udokumentowano piętnastowieczny obraz św. Jana Ewangelisty, dzieło Tommasa De Vigilii.
• Klasztor był pierwszą siedzibą opacką Kongregacji Benedyktyńskiej na Sycylii.