Piazza Pretoria

Piazza Pretoria

Piazza Pretoria. (Open kaart)

Omschrijving

Piazza Pretoria, aan de rand van de Kalsa, op een paar meter van de Quattro Canti, is een van de meest theatrale pleinen van Palermo. Bijna helemaal in beslag genomen door een enorme marmeren fontein, wordt het omringd door een gemeentehuis, een barokke kerk en twee baronale paleizen.

In het midden staat de Fontana Pretoria: een rond grondplan met vier trappen, drie bekkens die als een piramide op elkaar staan en bovenaan een Bacchus, die in Palermo werd geïdentificeerd met de Genius van de stad. Rondom beelden van goden, tritons, nereïden en allegorieën van rivieren.

Eromheen staan het Palazzo Pretorio, zetel van de gemeente, gebouwd in de veertiende eeuw en in de negentiende verbouwd, de kerk van Santa Caterina d'Alessandria, van het einde van de zestiende eeuw, en twee baronale paleizen, Bonocore en Bordonaro. Aan de vierde kant daalt een trap af naar via Maqueda.

De Palermitanen noemen het ook het “plein van de Schaamte”. Er zijn drie verklaringen: de naakte beelden, die de nonnen van het naburige klooster zouden hebben geschokt; een legende over koningin Johanna van Anjou; of, volgens recent onderzoek, de kosten.

En die kosten waren echt enorm. De fontein was niet voor Palermo gemaakt: de beeldhouwer Francesco Camilliani maakte haar vanaf 1554 in Florence voor de tuin van don Luigi di Toledo, broer van groothertogin Eleonora. Vasari noemde haar “een prachtige fontein”.

Diep in de schulden verkocht don Luigi haar in 1573 aan de Senaat van Palermo. Ze kwam op 26 mei 1574 over zee aan, gedemonteerd in 644 stukken, en niet alle waren heel: sommige beelden waren tijdens de reis beschadigd en andere bleven misschien in Toscane achter.

Om plaats voor haar te maken werden verschillende huizen gesloopt. De zoon van de beeldhouwer, Camillo Camilliani, zette haar weer in elkaar met de hulp van Michelangelo Naccherino, en voegde nieuwe delen toe. De werkzaamheden werden in 1581 voltooid.

In de achttiende eeuw gold de fontein als het symbool van een corrupt stadsbestuur; in 1737 werd er een ijzeren hek omheen gezet tegen schade. Er wordt verteld dat de inwoners van Messina de neuzen van veel beelden beschadigden en dat de Palermitanen als antwoord de vingers van Neptunus braken.